Tylko trójkę dorosłych dzieci zwolniono w ostatnim roku z konieczności dokonywania opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej rodzica, który w przeszłości nadużywał władzy rodzicielskiej - wynika z danych zebranych przez Federację. 

W maju br. nasza organizacja wsparła postulat Rzecznika Praw Dziecka skierowany do Resortu Rodziny by znowelizować prawo dotyczące obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS przez dorosłe już dziecko w przypadku, gdy jego rodzic umieszczony w placówce nadużywał swojej władzy rodzicielskiej.

Obecnie kwestię powyższą reguluje art. 64a ustawy o pomocy społecznej w myśl którego osobę zobowiązaną do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej zwalnia się całkowicie z tej opłaty na jej wniosek pod warunkiem, iż przedstawi prawomocne orzeczenie sądu o pozbawieniu rodzica władzy rodzicielskiej nad tą osobą i oświadczy, że władza rodzicielska nie została przywrócona.

Zdaniem Rzecznika, Federacji a także samych zainteresowanych przepis powyższy wprowadza nie realne i zaporowe warunki do skorzystania z instytucji zwolnienia. Co więcej - z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że nawet zniesienie obowiązku alimentacyjnego wobec takiego opiekuna nie jest równoznaczne z odstąpieniem od żądania od jego dziecka opłaty za pobyt w całodobowym ośrodku wsparcia. 

Z tego powodu skierowaliśmy apel do Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, a także nasz przedstawiciel usiłował przekonać członków Rady Pomocy Społecznej do zainicjowania zmian legislacyjnych w tym przedmiocie. 

Niestety zarówno Resort, jak i Rada stoją na stanowisku, że obecne uregulowania są wystarczające a zmiana przepisów skutkowałaby zwiększonym obciążeniem finansowym gmin, które zmuszone byłyby w całości pokrywać koszty utrzymania mieszkańców domu. 

Ochrona tylko "na papierze"

Federacja postanowiła zweryfikować tezę o skuteczności instytucji zwolnienia określonej w art. 64a uops. W ramach procedury zapytania publicznego wystąpiliśmy do jednostek organizacyjnych pomocy społecznej w całej Polsce o podanie liczby decyzji zwalniających z odpłatności podjętych w ww. trybie za okres od czerwca ubiegłego roku do czerwca roku bieżącego. Z nadesłanych licznie odpowiedzi wynika, że tylko trzem osobom w kraju udało się okazać prawomocne orzeczenie sądu o pozbawieniu rodzica w przeszłości władzy rodzicielskiej, a tym samym uzyskać całkowite zwolnienie za jego pobyt w DPS. W sposób jednoznaczny wskazuje to na pozorny charakter uregulowania, który wprawdzie pozwala na "spokojny sen" rządzących, ale w żadnej mierze nie rozwiązuje podstawowego problemu.

Konkretne propozycje czekają na przychylność

Tymczasem zarówno Rzecznik Praw Dziecka, sami zainteresowani oraz Federacja proponują by instytucje zwolnienia powiązać z kodeksową (kodeks rodzinny i opiekuńczy) możliwością uchylenia się od wykonania obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Oznaczałoby to, że jeżeli obecnie dorosłe dziecko uzyska na drodze sądowej zwolnienie z obowiązku alimentacji na rzecz rodzica - to wprost będzie mogło skorzystać z dobrodziejstw instytucji zwolnienia z wnoszenia odpłatności za pobyt byłego opiekuna w DPS. Takie rozwiązanie zdaniem postulujących pozwoliłoby uniknąć dowolności w ocenie zdarzeń mogących zostać uznane za przejaw nadużywania władzy rodzicielskiej, a tym samym odwołać się w tych sprawach do już funkcjonującego i sprawdzonego orzecznictwa sądów. Podobnego zdania jest Biuro Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu RP, które w lipcu br. w odpowiedzi na złożoną petycję jednego z zainteresowanych wydało pozytywną opinię o proponowanych zmianach. Czy także resort mający w swojej nazwie wpisaną instytucje rodziny okaże się skłonny do pomocy poszkodowanym? Do sprawy wrócimy.

Przeczytaj analizę prawną BAS Sejmu RP

Przeczytaj odpowiedź MRPiPS na postulat Federacji

 

  

Ostatnie multimedia

Partnerzy

Polecamy

Nasze działania