Miesiąc, w którym obchodzimy Światowy Dzień Pracy Socjalnej (WSWD) zakończyliśmy konferencją w Krakowie pn. ”Praca socjalna i pomoc społeczna. W kierunku pragmatyki reinstytucjonalizacji” (25.03.2026 r.). Ponad 100 uczestników – naukowców, praktyków, studentów oraz samorządowców, debatowało w zabytkowych wnętrzach krakowskiego ratusza m.in. o zagrożeniach związanych z postępującym procesem deprofesjonalizacji. Szczególnie dobitnie wybrzmiał referat prof. Tadeusza Gadacza (AGH), który w sposób krytyczny mówił o elementach pozorności dialogu m.in. ze strony rządzących. Dialogu, który, jeśli nie zawiera uznania i podmiotowości partnerów, staje się wyłącznie fasadą i sposobem prowadzenia polityki informacyjnej, a nie realną i sprawczą rozmową.
Konferencję w Krakowie otworzył prof. Hubert Kaszyński (UJ) oraz Witold Kramarz – Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krakowie, który w swoim wykładzie w sposób refleksyjny opisał tworzenie się instytucji pomocy społecznej w Polsce, podkreślając że choć często są krytykowane, to stanowią też realny fundament wsparcia najbardziej potrzebujących.
Krzysztof Szwajca (CM UJ) w wykładzie: Fundamenty dobromyślnej organizacji: krakowskie Centrum Pomocy Dzieciom – mówił o potrzebie łączenia instytucjonalnych form przemocy z tymi wynikającymi z działania środowiskowego. Tylko połączenie obu, na przykładzie pomocy dzieciom doświadczającym przemocy, może mieć charakter komplementarny.
W drugiej części konferencji pracowaliśmy w 3 grupach:
- Sens i zasady kształtowania relacji pomocowej
moderacja: Monika Oliwa-Ciesielska (UAM), Katarzyna Ornacka (UJ) - Specyfika organizacji pomocy społecznej jako elementu władzy publicznej
moderacja: Hubert Kaszyński (UJ), Mirosław Górka (OPS, Rybnik) - Strategiczne cele rozwoju pomocy społecznej
moderacja: Paweł Maczyński (PFZPSiPS), Kacper Wcisło (KNS UJ).
Wspólnym elementem debaty i wniosków płynących z rozmów w grupach było zwrócenie uwagi uczestników i prowadzących na znaczenie samych kadr pracowników pomocy społecznej, które mogą i powinny być wzmacniane w instytucjach, w których pracują. Brak ich docenienia, a ostatnio także podważanie i rozmywanie ich roli, prowadzi do szkód m.in. dla osób korzystających ze wsparcia, które w obliczu ekonomizacji pomocy i fasadowości usług, nie mogą liczyć na odpowiednią pomoc opartej na profesjonalnej relacji pomocowej. Procesy deprofesjonalizacji są dziś także niestety udziałem rządzących, co świadczy o braku rzeczywistego dialogu ze środowiskiem.
Konferencję zakończyło wystąpienie prof. Małgorzaty Kossowskej (UJ), która podsumowała pracę grupową, wskazując na zasoby, na których jako środowisko zawodowe możemy bazować by nie tylko bronić się przed zagrożeniami, ale także by wzmacniać naszą profesję.
Większość uczestników zgodnie uznała, że szczególnie dziś takie spotkania są cenne, bowiem pozwalają na zawodową refleksję i swobodę wypowiedzi w obliczu „papki” serwowanej nam na wydarzeniach organizowanych w ramach presji tworzenia CUS-ów.
